Cần tầm nhìn dài hạn, phát triển bền vững

Chủ trì hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam nhấn mạnh, với không gian phát triển mới, thành phố có vai trò vị trí quan trọng trong tổng thể chiến lược phát triển KT-XH của cả nước. Tầm vóc mới cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quy hoạch, quản lý và phát triển đô thị - nông thôn trong dài hạn. Trong nhiệm vụ hệ thống lại các định hướng phát triển không gian tổng thể toàn thành phố, phân bổ lại nguồn lực, thành phố ban hành kế hoạch triển khai công tác lập quy hoạch đô thị và nông thôn trên địa bàn với hơn 100 hồ sơ quy hoạch. Trong đó quy hoạch chung thành phố nhằm cụ thể hóa quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, có ý nghĩa định hướng xuyên suốt các quy hoạch đô thị và nông thôn còn lại.

Theo ông Lê Quang Nam, hội thảo nhằm tham vấn ý kiến chuyên môn, phản biện khoa học và thực tiễn của các cơ quan Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học, các sở, ngành và địa phương để làm cơ sở hoàn thiện nhiệm vụ quy hoạch chung, bảo đảm chất lượng và tính khả thi. Đây cũng là bước quan trọng để tạo nền tảng pháp lý cho công tác lập quy hoạch chung thành phố với tầm nhìn dài hạn, hướng tới phát triển bền vững. Cùng với đó, xác định rõ tính chất, vai trò, chức năng của Đà Nẵng trong mối quan hệ với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng. Định hướng dự báo phát triển, các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, các chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch áp dụng. Quy hoạch chung thành phố phải đánh giá tác động của việc sáp nhập giữa Đà Nẵng và Quảng Nam, định hướng phát triển đô thị theo trục Bắc - Nam, tăng cường kết nối trục Đông - Tây và tổ chức hệ thống giao thông chiến lược.

Hội thảo cũng đề xuất giải pháp tổ chức không gian đô thị của Đà Nẵng theo định hướng dịch chuyển từ đô thị đơn cực sang đa cực, đa trung tâm, hướng biển và tăng cường liên kết vùng; định hướng phát triển nông thôn gắn với mục tiêu xây dựng vùng sinh thái thành phố, nông thôn mới toàn diện gắn với văn hóa bản địa và phát huy các lợi thế nổi trội của mỗi vùng, bảo vệ cảnh quan và môi trường sinh thái.

Kịch bản cho một "siêu đô thị"

Tại hội thảo, đơn vị tư vấn nhận định việc hợp nhất Quảng Nam với Đà Nẵng sẽ mở ra một chương mới, đồng thời đưa ra kịch bản phát triển để Đà Nẵng trở thành một "siêu đô thị" đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2075. Với tầm nhìn này, thành phố Đà Nẵng tương lai được định vị là vùng tổng hợp biển - đồng bằng - trung du - miền núi - biên giới, hội tụ đầy đủ các hệ sinh thái tự nhiên và di sản văn hóa. Thành phố cũng vừa có cảng biển và sân bay quốc tế, vừa có khu công nghiệp - công nghệ cao, lại vừa có miền núi và cửa khẩu quốc tế kết nối Lào.

Đơn vị tư vấn cũng đề xuất mô hình phát triển không gian chuyển từ mô hình đơn cực sang đa cực, kết hợp liên kết vùng mềm để tạo mạng lưới phát triển bền vững. Mục tiêu tổng quát là xây dựng Đà Nẵng sau hợp nhất trở thành đô thị biển quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và tài chính, đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng của vùng Trung Bộ - Tây Nguyên và là cực quan trọng trong "tam giác tăng trưởng" Hà Nội – TP Hồ Chí Minh - Đà Nẵng. Đến năm 2030, dân số Đà Nẵng sẽ đạt khoảng 3,9 triệu người và đến năm 2045 đạt khoảng 6,4 triệu người. Dân cư sẽ phân bố theo hướng đô thị hóa đa cực nhằm giảm áp lực cho khu vực đô thị cũ, mở rộng các đô thị vệ tinh gắn với giao thông chiến lược.

Theo ông Tô Văn Hùng - Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy UBND TP Đà Nẵng, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Đà Nẵng, quy hoạch chung thành phố phải bổ sung nhiệm vụ giải quyết các vấn đề về úng ngập, tắc nghẽn giao thông, sạt lở. Riêng khu vực miền núi cần phải tổ chức lại những điểm dân cư nông thôn, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, còn đồng bằng thì tái cấu trúc đô thị phố cũ, phố mới, phố cổ. Thành phố cũng cần đưa vào mô hình làng trong phố, phố trong làng theo nội dung Kết luận 219 của Bộ Chính trị về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Ông Hùng chia sẻ, nên phân chia Đà Nẵng thành 2 vùng. Vùng đông là đồng bằng ven biển, vùng tây là trung du, miền núi. Cách tiếp cận này sẽ rõ nét hơn thay cho cách phân biệt Đà Nẵng cũ, Quảng Nam cũ rất nhập nhằng. Hướng tiếp cận cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm là phù hợp, nhưng cụ thể hơn là cực gì, trung tâm nào? "Trung tâm hành chính không chỉ đơn thuần là trụ sở làm việc, nơi làm việc của bộ máy hành chính mà phải tiếp cận như một đô thị hành chính. Với không gian Đà Nẵng mới thì ý tưởng về một đô thị hành chính là hoàn toàn phù hợp", ông Hùng trao đổi.

Ngoài ra, theo ông Tô Văn Hùng, Đà Nẵng có cực tài chính, dịch vụ chất lượng cao ở khu vực trung tâm thành phố hiện nay. Cực đổi mới sáng tạo, công nghệ cao ở Hòa Vang, Cẩm Lệ, Ngũ Hành Sơn, kể cả Làng đại học. Trong khi đó, cực logistics, cảng biển, công nghiệp hậu cần sẽ phù hợp với cảng Liên Chiểu, cảng Kỳ Hà và hành lang kết nối Tây Nguyên. Còn cực du lịch sinh thái, văn hóa biển từ Sơn Trà kéo dài đến Hội An, Thăng Bình. Cực đô thị vệ tinh là các đô thị ở và dịch vụ xã hội, phù hợp với những khu vực giáp ranh, đô thị mới mới.

Phải khoa học, khả thi, có nền tảng pháp lý vững chắc

Các đại biểu cũng quan tâm đến tính pháp lý và thời điểm lập quy hoạch. Theo ông Lê Tùng Lâm - Trưởng ban Đô thị HĐND TP Đà Nẵng, thành phố đang triển khai lập quy hoạch chung theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, trong khi quy hoạch tỉnh/thành phố theo Luật Quy hoạch mới chưa được ban hành đầy đủ. Đây là tình huống chuyển tiếp đòi hỏi cách tiếp cận thật linh hoạt nhưng cũng phải thận trọng. "Nếu giữ tư duy chờ đợi, quá trình phát triển đô thị sẽ bị gián đoạn. Nếu quy hoạch chung được xây dựng với tư duy mở sẽ trở thành công cụ dẫn dắt phát triển", ông Lâm cho hay.

Trong khi đó, ông Đặng Việt Dũng - Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam đề nghị đơn vị tư vấn tập trung nhận diện đầy đủ các tồn tại, hạn chế trong quá trình quản lý đô thị. Việc này sẽ giúp quy hoạch mới giải quyết được các tồn tại, hạn chế, đồng thời cập nhật các biến đổi về khí hậu và chính sách pháp luật hiện hành.

Phó Chủ tịch UBND TP Lê Quang Nam đánh giá, các ý kiến đóng góp của chuyên gia là cơ sở quan trọng để thành phố hoàn thiện nhiệm vụ quy hoạch chung. Chính vì vậy, đơn vị tư vấn khẩn trương tổng hợp, tiếp thu và giải trình nghiêm túc các ý kiến phản biện từ lãnh đạo Bộ Xây dựng, các chuyên gia trong nước và quốc tế. Mục tiêu là xây dựng một bản nhiệm vụ quy hoạch bảo đảm tính khoa học, tính khả thi và là nền tảng pháp lý vững chắc cho Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển mới của thành phố.

Đông A